Gepost door: paulcasamento | september 9, 2013

Maak van Syrië geen Libië of Irak

In Buitenhof zei Han ten Broeke (VVD) gisteren dat ‘het spook van Irak’ over de discussie rond mogelijk ingrijpen in Syrië hangt. Hij doelde daarbij op de leugen waarmee in 2003 de Irak-oorlog werd gerechtvaardigd. Tegenstanders van een interventie in Syrië gebruiken dat om de huidige bewijzen over gebruik van chemische wapens door de Syrische regering die de Amerikanen zeggen te hebben in twijfel te trekken. “Politici doen de vorige oorlog over”, aldus Ten Broeke die in discussie ging met Harry van Bommel (SP). Het vernauwt de discussie en is een beetje zinloos, omdat ook Ten Broeke overtuigend bewijs eist alvorens hij een interventie in Syrië wil steunen. Maar de grote vraag rond heel de kwestie is wat de gevolgen zullen zijn van een inval en om die te beantwoorden kan ‘het spook van Irak’ ineens wel een heel nuttige vergelijking blijken.

Irak
Tien jaar na de inval in Irak lijkt iedereen het erover eens dat Irak een mislukking was. Zo niet Obama, die het zo’n twee jaar geleden een groot succes noemde. “We laten een soeverein, stabiel en zelfstandig Irak achter, met een regering die door het volk is gekozen”, aldus de Amerikaanse president. Behalve enorm veel geld heeft de oorlog aan 4500 Amerikaanse soldaten het leven gekost. Maar het aantal Iraakse doden ligt vele malen hoger. Het Briste wetenschappelijke tijdschrift The Lancet kwam in 2006 (op een hoogtepunt van de ‘burgeroorlog’) met de schatting van 654.965 doden en het Opinion Research Business peilingbureau kwam in 2007 zelfs met het aantal van 1,2 miljoen. Als we uitgaan van het cijfer van de Lancet en doen alsof er nadien geen slachtoffers meer zijn gevallen dan komen we, tien jaar na het starten van de oorlog, uit op zo’n 65.000 doden per jaar. De oorlog in Irak is dus bloediger dan Syrië dat na 2,5 jaar 100.000 doden kent. Een ‘buitengewone prestatie’ noemde Obama het.

Uiteraard is het wat makkelijk om de VS de schuld te geven van al deze doden. De bomaanslag op de al-Askari moskee in Samarra, één van de heiligste plekken voor sji’itische moslims, was zeer waarschijnlijk het werk van Al-Qaeda en had als doel een burgeroorlog tussen de soennieten en sji’ieten aan te wakkeren. Zelfmoordaanslagen op sji’itsche wijken of moskeeën halen ook nu nog regelmatig het nieuws. Natuurlijk was dit niet het doel van de Amerikanen maar het was wel het gevolg van de anarchie na de door de Amerikanen bewerkstelligde val van Saddam Hoessein. En het gevaar van Al-Qaeda en aanverwante groeperingen bestaat ook in Syrië en zal na een val van Bashar al-Assad alleen maar toenemen. Zoals Harry van Bommel gisteren in Buitenhof maar weer eens benadrukte: ‘het kan nog veel erger’.

Libië
Maar vooruit, de vergelijking met Irak gaat niet helemaal op. Obama heeft gezegd dat een aanval op Syrië heel anders zal zijn dan Irak of Afghanistan. Waar moeten we dan aan denken? Veel commentatoren roepen dat het meer zal lijken op Libië waar ook geen ‘boots on the ground’ waren. Maar was Libië nou zo’n succes? Neen, driewerf neen! Het heeft geen levens gered (integendeel), het land is in chaos en ook de gevolgen voor de regio zijn niet uitgebleven.

Ten eerste heeft de inval aan veel mensen het leven gekost. Seumas Milne noemde het in the Guardian ‘a catastrophic failure’. Op het moment dat de NAVO intervenieerde lag het dodental tussen de 1000 en 2000, direct na de interventie tussen de 30.000 en 50.000. Behalve de vele NAVO-bombardementen, was het nieuwe Libische regime verantwoordelijk voor het platbombarderen van Khaddafi’s geboortestad Sirte, waar nog vele aanhangers woonden die zich weigerden over te geven.

Ten tweede is Libië op dit moment – 2,5 jaar na dato – nog steeds geen stabiele plaats. Sterker nog, de centrale overheid verliest steeds meer controle aan allerlei milities en de economie ligt in duigen (de olie-productie is nog maar zo’n 10% van wat het begin dit jaar was).

Ten derde heeft de interventie ook voor instabiliteit in buurlanden gezorgd. De enorme wapenvoorraden van Khaddafi’s leger zijn in handen gekomen van de aan Al-Qaeda verwante milities die vervolgens in Mali een greep naar de macht deden. Frankrijk moest vervolgens interveniëren om de Malinese regering te beschermen omdat de rebellen naar het zuiden optrokken. Inmiddels overweegt ook Nederland militairen te sturen.

Stel je de gevolgen in Syrië voor. Assad heeft meer aanhangers dan Khaddafi en het is lastig voor te stellen dat de Alawitische bevolking zich makkelijk over zou geven. Gaat een eventuele nieuwe Syrische regering de Alawitische steden ook aan puim bombarderen? De oppositie is erg verdeeld en heeft betrekkelijk weinig steun in het land. Een stabiel Syrië lijkt dus – op korte termijn – uitgesloten.

En dan heb je nog het probleem van het enorme wapentuig van het Syrische leger, inclusief de grote hoeveelheid chemische wapens. Die zouden zomaar in handen kunnen vallen van Al-Qaeda enerzijds of Hezbollah anderzijds. Zullen de zwaar bewapende milities, net als in Mali, voor een hoop onrust in andere landen gaan zorgen? Is er dan weer een interventie nodig?

De enige oplossing blijft een diplomatieke oplossing. Geen enkel militair plan kan voor een oplossing zorgen en zal het zeer waarschijnlijk alleen maar verergeren.

About these ads

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 247 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: